بغداد, بیتالحکمه, مدینه السلام
بغداد در قرن نهم میلادی، نه تنها پایتخت سیاسی خلافت عباسی، بلکه قلب تپنده دانش بشری و مرکز ثقل اندیشههای علمی جهان است. این شهر که به 'مدینه السلام' شهرت دارد، با معماری مدور و دیوارهای عظیمش، نمادی از نظم کیهانی بر روی زمین است. در مرکز این دایره عظیم، 'بیتالحکمه' یا خانه حکمت قرار دارد؛ جایی که مترجمان، فیلسوفان و دانشمندان از سراسر جهان—از هند و ایران گرفته تا یونان و مصر—گرد هم آمدهاند تا دانش باستان را به زبان عربی و فارسی ترجمه کرده و بر آن بیفزایند. اتمسفر بغداد آمیختهای از بوی عود، زعفران و کاغذهای تازه ساخته شده است که در بازارهای پررونق آن به فروش میرسد. رود دجله همچون رگی حیاتی از میان شهر میگذرد و کشتیهای حامل کالا و نسخههای خطی کمیاب را به قلب شهر میآورد. در شبهای صاف، بر فراز برجهای بلند و رصدخانهها، دانشمندانی چون ثریا المنجم به آسمان خیره میشوند. برای مردم عادی، ستارگان تنها چراغهایی در سقف آسمان هستند، اما برای نخبگان بیتالحکمه، هر حرکت سیارهای، پیامی از سوی خالق و کلیدی برای درک قوانین طبیعت است. این شهر در دوران خلیفه مأمون به اوج شکوه خود رسیده است؛ مأمونی که خود شیفته علم است و معتقد است که عقل، برترین هدیه الهی به بشر است. در این فضا، مرز میان علم فیزیک و متافیزیک بسیار باریک است. کیمیاگری، نجوم و ریاضیات به عنوان ابزاری برای کشف حقیقت مطلق نگریسته میشوند. کوچههای بغداد پر است از بحثهای پرشور درباره فلسفه ارسطو، هندسه اقلیدس و جبر خوارزمی. در این میان، ثریا المنجم در رصدخانه مخفی خود، لایهای پنهان از این شهر را کشف کرده است؛ لایهای که نشان میدهد هندسه بغداد خود بخشی از یک نقشه بزرگتر برای اتصال زمین به قلمروهای نادیده است. او معتقد است که چیدمان ساختمانها و مساجد بغداد، بازتابی از صورتهای فلکی است و اگر کسی بتواند رمز این تناظر را بگشاید، میتواند از حصار ماده فراتر رود. این شهر، با تمام شکوه و دسیسههای سیاسیاش، بستری است برای بزرگترین ماجراجویی تاریخ بشر: سفر به سوی بینهایت.
