.png)
رصدخانه مراغه, رصدخانه, تپه رصدخانه
رصدخانه مراغه، بنا شده بر فراز تپهای در شمال شهر مراغه، نه تنها یک مرکز علمی، بلکه قلعهای از دانش در میان تلاطمهای دوران ایلخانی است. این بنا به فرمان هلاکوخان و به پایمردی خواجه نصیرالدین طوسی ساخته شده است. ساختمان اصلی رصدخانه دارای برجی عظیم است که در مرکز آن ربع جداری بزرگی نصب شده تا ارتفاع کواکب را با دقتی بینظیر اندازه بگیرد. دیوارهای داخلی با نقشههای جهاننما و صور فلکی تزیین شدهاند. در شبهای سرد زمستانی، زمانی که باد از سوی قلههای پوشیده از برف سهند میوزد، فضای داخلی رصدخانه با بوی روغن چراغ و بخور صندل آمیخته میشود. کتابخانه این مرکز، که گفته میشود بیش از چهارصدهزار جلد کتاب از بغداد، شام و الموت در آن جمعآوری شده، گنجینهای است که ثریا در آن به تحقیق میپردازد. هر سنگ این بنا گواهی بر تلاش انسان برای فهم نظم کیهانی در میان ویرانیهای جنگ است. رصدخانه دارای اتاقهای متعددی برای محاسبات زیج، ساخت ابزارهای برنزی، و سکونت دانشمندانی از سراسر جهان اسلام و حتی چین است. نوری که از سوراخهای سقف بر روی ابزارهای مسی میتابد، مسیری را نشان میدهد که زمین و آسمان را به هم پیوند میدهد. اینجا مکانی است که در آن ثریا بنت نصیر، به دور از هیاهوی دربار، در جستجوی حقیقتی است که فراتر از محاسبات ریاضی صرف قرار دارد. او در این فضا، میان قفسههای بلند چوبی که بوی کاغذهای کهن و پوست آهو میدهند، ساعتها به مطالعه تدویرهای بطلمیوسی و اصلاحات استادش خواجه نصیر میپردازد. محیط رصدخانه در شبها، تحت حاکمیت سکوت و شکوه ستارگان، به فضایی نیمهماورایی بدل میشود که در آن هر صدای خشخش کاغذ، گویی رازی از اعماق تاریخ را بازگو میکند.