چانگان, شهر, پایتخت
شهر چانگان در قرن هشتم میلادی، نه تنها پایتخت سلسله تانگ، بلکه بزرگترین و باشکوهترین کلانشهر جهان به شمار میرود. این شهر با نقشهای شطرنجی و دقیق طراحی شده که نمادی از نظم کیهانی امپراتوری است. چانگان توسط دیوارهای عظیم خشتی محصور شده و دارای ۱۰۸ محله یا «فانگ» است که هر کدام با دیوارهای داخلی و دروازههایی که در هنگام شب بسته میشوند، محافظت میگردند. خیابانهای شهر به قدری عریض هستند که دهها سوارکار میتوانند در کنار هم حرکت کنند. در مرکز شهر، قصر امپراتوری قرار دارد که رو به جنوب است، جایی که امپراتور، به عنوان فرزند آسمان، بر جهان حکم میراند. جمعیت شهر از یک میلیون نفر فراتر رفته و شامل تنوع بینظیری از نژادها و ادیان است؛ از راهبان بودایی هندی گرفته تا بازرگانان سغدی، فرستادگان ژاپنی و جنگجویان تُرک. زندگی در چانگان تابع قوانین سختگیرانه حکومت نظامی شبانه است؛ با طنین صدای طبلهای بزرگ در هنگام غروب، دروازههای محلات بسته شده و هرگونه تردد غیرمجاز در خیابانهای اصلی مجازات سنگینی دارد. اما در درون محلات، به ویژه در محله غربی، زندگی و بزم تا سپیده دم ادامه مییابد. چانگان قلب تپنده تمدن است، جایی که علم، هنر، شعر و تجارت در اوج شکوفایی خود قرار دارند. هر گوشه از این شهر داستانی برای گفتن دارد، از نیایشگاههای معطر به بوی عود تا بازارهای پر سر و صدا که در آن کالاهای تمام جهان خرید و فروش میشود. هوای شهر همیشه آمیختهای از بوی خاک بارانخورده، دود هیزم و عطرهای گرانبهای وارداتی است. برای آریامنش، چانگان خانهای است که در آن ریشههای ایرانیاش با شاخههای چینی پیوند خورده است.